Kanun Namına

Osman F. Seden'in ll. Dünya Savaşı'nın son yıllarında İstanbul'da meydana gelen gerçek bir olaydan yola çıkarak senaryosunu ele aldığı bu film, Türk Sineması’nda apayrı bir yere sahiptir. Muhsin Ertuğrul dönemi Türk Sineması tiyatro etkisi altındaydı ve sinemasal bir dili yakalamakta güçlük çekiyorlardı. 1922 yılında başlayan Muhsin Ertuğrul dönemi Türk Sineması, her ne kadar "Yılmaz Ali" filmi ile başlayan 1940 yılı ve sonrası Geçiş Dönemi'nde tiyatro etkisinden kurtulmayı amaçlasa da 1950’li yıllara kadar tiyatronun etkisinden kurtulamadı ve kendisini yenileyemedi. Bu film ile Tiyatrocular Döneminin etkisi bitti ve bu film Sinemacılar Dönemini başlatarak Sinemacılar Döneminin ilk filmi kabul edildi. Osman Seden filmin son derece hareketli ve akıcı bir üslupla çekilmesini istiyodu. Osman F. Seden, yeni bir yönetmen ve yeni bir senaryo anlayışı içinde oyuncu seçiminde de yenilikçi bir tavır sergileyerek, seçilecek olan oyuncuları bu kez Şehir Tiyatroları'ndan seçmedi. Bu bakımdan "Kanun Namına", Türk Sineması'nda tiyatrocuların egemenliğine indirilmiş önemli bir darbedir. Darülbedayi oyuncularının sinemadaki hükmünü sona erdiren bu filmde başrol oyuncusu olarak, adı sanı pek duyulmamış ve tiyatro ile hiç ilişkisi olmamış bir kişi seçilmişti. Tamamen sinema ortamında doğmuş ve henüz tanınmamış bir yüz Türk Sinemasına kazandırılıyordu. Bu yüz, ileride bir efsane olarak adını Türk Sinemasına yazdıracak olan Ayhan lşık'tı. Otomobil tamircisi Nazım karakterine hayat veren Ayhan Işık, film çekildiğinde henüz genç ve tanınmayan bir oyuncuydu. Filmden sonra halk arasında olağanüstü popülerleşti ve kısa sürede Yeşilçam’ın ilk büyük erkek yıldızlarından biri oldu. Osman F. Seden, gerek senaryo açısından, gerek sinema tekniği açısından ve gerekse yapımcılık açısından yakaladığı başarının yanı sıra, oyuncu seçiminde de isabetli davranarak filmin başarısını daha da arttırıyor ve filmin seviyeli bir "sinema dili" oluşturmasına önemli katkılarda bulunuyordu. Yönetmen Ömer Lütfi Akad, bu filmle birlikte Yeşilçam’ın tiyatro kökenli durağan anlatısını kırıp sokağa, gerçek mekânlara ve hareketli kameraya yönelen yeni bir sinema dili kurmuştur. Tiyatrocular dönemi, büyük ölçüde stüdyo içinde çekilen, tiyatro etkili ve ağır diyaloglu filmlerden oluşurken, "Kanun Namına" kamerayı İstanbul’un gerçek sokaklarına indirdi: Taksim, Karaköy, Beyazıt, Aksaray gibi tarhi belgesel niteliğe sahip İstanbul mekanlarını filmde görmek mümkün. Türk sinemasında hareketli kamerayı ilk kez kullanan bu filmle birlikte, kamera artık sabit bir tiyatro oyununu ele almaz, karakterlerin peşinden gider, kovalamacalara katılır, sokakların ritmini tanır. Filmde gerçek mekânlara,
sinematografik ritme ve görsel anlatıya önem veren Akad, filmde kullanılan kurgu teknikleri, kemara açıları, ışık kullanımı ve kamera teknikleri ile yepyeni bir sinema dili oluşturmuş, filmi Türk Sineması'nda bir dönüm noktası haline gelmiştir. Suçun yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ruhsal bir yıkım olduğunu gösteren film aynı zamanda modern şehir yaşamı içinde kaybolan bir adamın psikolojik çöküşünü işler. Bu yönüyle hem melodram, hem karanlık atmosfer, hem polisiye hem suç temalarını birlikte barındırır. Türkiye Sineması’nda çığır açan "Kanun Namına" sinemaya ilgi duyan herkesin bakması gereken, restore edilip korunması gereken bir başyapıt.

⭐️ 8/10