Metropolis

Film; Metropolis adı verilen ne kadar o zamana göre gerçekleşmesi uzak bir gelecek gibi görülen, abartılmış bir distopya gibi gözükse de günümüzün de sıkıntılarını paylaştığı çok yakın bir geçmiş. Sık sık kapitalizm,liberalizm gibi düşünce akımlarına eleştirel bir tutumla yaklaştığı birçok sahneden ve genel temadan anlaşılabiliyor.

Benim bu filmden çıkardığım en büyük edinim bireylerin kendilerinin bir fikre sahip olmasının ne kadar önemli olduğuydu. Belli bir motiv ile hareket eden haksızlığa uğramış bir topluluk çıkarlarını koruyabilmek için her şeyi yapabileceğini ve tek bir fikire saplanıp kalmanın ne kadar yıkıcı olabileceğini gösteriyor. Burada işçi sınıfının cehaleti, kendilerinin nefret edip yok etmek istedikleri "Makinelere Ölüm" diyen bir makineyi takip etmelerinden çok net anlaşılabiliyor. Öte yandan o kadar ayaklanmanın başında gördüğümüz, bir barış timsali olan Frederic'in aklına, Maria'yı görene kadar bir "kalbi" olduğu hiç gelmiyor. Bu da liberallerin her ne kadar özgürlüğe ve eşitliğe önem verseler de bir ne bir sosyalistler kadar bir direnişte aktif rol aldıklarını, ne de kapitalistler kadar paradan kopamadıklarını gösteriyor. Nihayetinde bu film bende, hiçbir düşünce akımının masum olmadığını, her birinin eksik bir tarafı olduğunu düşündürttü.

Günümüz dünyasını kapitalistlerin yönettiği su götürmez bir gerçek ancak o dönemde henüz bilim kurgu bilim kurgu değilken böyle ironik bir dille herkesi tokatlarcasına bir eleştiri yapmak zamanının çok ötesinde olduğunu bence herkese kabul ettiyor ve filmde mekanları tasvir etmek için kullanılan devasa yapılar, uzun ve birbirine geçmiş yollar, 99 ayrı kata bir asansör yardımıyla çıkılması, binaların içinden geçen trenler mimari açıdan da ilginç bir hava katıyor. Kısacası Metropolis; her dönemden izleyiciyi sorgulatan bir yanı olmasından, sinematografisinden dolayı severek izlediğim bir film oldu.

1927 yılında sinema sektörünü temelden değiştirmiş, bütçesiyle de ilk süper sinema projesi olma özelliğini ve bilim-kurgunun temellerinden olma özelliğini taşıyor Metropolis.
Filmin orijinal kopyaları zamanla kaybolmuş ve çok uzun saatlerine 2008 yılına kadar ulaşılamamış. 2008 yılında ise Brezilya’da epey yıpranmış bir şekilde bulunmuş. Birçok sahne zarar görmüş, çözünürlük boyutları yamulmuş. Ama bir şekilde kaybolan ara yazıları ve sahneleri açıklamalarla, kayan çözünürlüğü kırparak, bozulan görüntüleri ellerinden geldiği kadar netleştirerek hayatta tutmayı başarmışlar. Sırf bu öyküsü için bile, tarihe tanıklık etmek için izleyebilirsiniz.
Film işçi sınıfına karşı bakış açısını ve toplumun ayrıklığını mitoloji ve tarihi birikimi kullanarak anlatıyor. Tüm bu mesajları hakkıyla verirken de şok edici bir görsel dil kullanıyor. Setler öylesine iyi inşa edilmiş ki, birisi çıkıp, "filmdeki Metropolis şehri modern mimariye yön verdi" dese inanırım. Sürekli olarak zihnimde, "1927 yılında çekilmiş olamaz" yankısı oldu. Sırf film için önemli sanatçılardan etkilenilip, heykeller inşa edilmiş. Kostümleri ise bugün bile beceremeyen bolca yüksek bütçeli film var.
Film anlatısında işçinin sorunlarının çözümünü ise devlet olarak gösteriyor. Yaklaşık 5-6 kez, "eller ile beynin aracısı kalp olmalıdır" sloganına rastlamamız da anlam kazanıyor. Ama gelgelelim 1927 yılında bir filmde bahsedilen bu problem 2021 yılına büyüyerek gelmiş.
Cyberpunk temasını sevenler için de ilk cyberpunk filmi Metropolis denebilir belki de.
Filmde 2 zıt rolü canlandıran Brigitte Helm’i de övmeden geçemeyeceğim ve aşağıya bir de makale linki bırakıp, yorumlara filmden acayip görseller ekleyeceğim.