Guillermo del Toro sunar: Pinokyo

İki film ve benzer iki sahne…

Filmlerde görsel olarak birbirine benzeyen sahneleri bir araya getirmeyi seviyorum. Guillermo del Toro’nun Pinocchio’su ve Blade Runner 2049’daki bu sahneler sayesinde, filmlerin hikayeleri üzerine düşündüğümde yalnızca görsel benzerliklerin değil, hikâyelerin de aslında birbirine çok uzak olmadığını fark ettim.

Guillermo del Toro's Pinocchio (2022) (Guillermo del Toro, Mark Gustafson)'su aşina olduğumuz Pinokyo masalının farklı bir yorumu olsa da genel olarak masala sadık kalınmış. Pinokyo masal dünyasına ait bir karakter, Geppetto usta erken yaşta hayatını kaybeden çocuğunun yokluğunu bir nebze giderebilmek için ahşap bir kukla yapar. Ama bu asi ve başına buyruk kuklanın kontrol edilemez oluşu onu tedirgin etmektedir.

Blade Runner 2049 (2017) (Denis Villeneuve) bilim kurgu evreninde geçen bu hikayede ise insanlar kendilerine çeşitli konularda yardımcı olmaları için, görünüm olarak insana çok benzeyen yapay zekaya sahip replicantlar üretmiştir.

İnsanoğlu, kendisinden bildiği üzere (inanç, kanun ve kurallar vb.) kendi yarattığı bu replicantlara güven konusunda endişelidir. Replicantların duygusal olarak sapma yaşayıp kontrolden çıkmalarını istemedikleri için düzenli olarak testler uygulamaktadırlar. Replicantların doğru söyleyip söylemediklerini uygun referans değerlere göre değerlendirip yakın sonuçlar vermeyen örnekleri sistem dışında bırakan bu testin, Pinokyo da ise yalan söylediğinde uzayan burnu sayesinde uygulanmış olduğunu söyleyebiliriz.

Sonuç olarak insanoğlunun kendi ihtiyaçları için ürettiği bu oyuncakları, bir masal ya da bilim kurguda da olsa görebilmek mümkün, kontrolden çıkma ve itaat etmelerine yönelik kaygılarını da öyle.

Horatius’un dediği gibi:

“Quid rides? Mutato nomine, de te fabula narratur.”
(Neden gülüyorsun? Adı değiştir; anlatılan senin hikâyendir.)

"Gerçek çocuklar geri dönmezler."

Neredeyse bir savaş filmi. En iyi animasyon dalında Oscar ödülünü alması dahi mümkün. Tom Hanks'in başrol olduğu iğrenç Robert Zemeckis Pinokyo'sunun ardından bu öykünün nasıl yeniden yorumlanabileceğini göstermiş Guillermo del Toro. Hikayeye getirdiği yorum dışında filmin teknik başarısı da takdir edilesi. Tüm filmin stop-motion olduğunu düşününce sıkıntıdan karnıma ağrılar giriyor. İşin belirgin sorunları ise bence 2 tane. Birisi müzikal kısımların yeterince vurucu olamayışı. Ve girizgahın çok güçsüz yapılması. Film zaman geçtikçe büyüyor ama hikayenin temeli açısından büyük başlaması da gerekiyordu.

Del Toro'nun savaş ve çocukları aynı eksene yerleştirip yarattığı filmler geçmişte de beni çok etkilemişlerdi. Bunların en önemlisi The Devil's Backbone idi. Pan's Labyrinth ise daha steril olmasına rağmen savaş dramaları arasından bir başyapıttı. Pinocchio bu iki filmden de daha steril ve daha yumuşak ancak yine de çok iyi. Ton olarak Wes Anderson'ın Isle of Dogs filmine yakınsıyor. Ne mizahi açıdan, ne de dramı açısından o film kadar iyi bir hikaye anlatıcılığı yok ama olsun.

Netflix'in del Toro ile çalışmaya devam etmesini diliyorum. Son 2 ayda kendisinden gayet iyi işler gördük. Var olsun.