Savaş Üstüne Savaş

55 yaşındaki Paul Thomas Anderson'ın 20 yıllık bir yaratım sürecinin sonucunda ortaya çıkan bir yapım. Kimilerinin çok sevdiği kimilerinin ise ne var bunda dediği bir film. Aslında bu farklı bakış açıları filmin kaotik yapısına da çok uygun. Bir çok açıdan alışılmış Holywood anlatısı ile çelişen karakterler ile bezeli bu hikaye seyircinin de kafasını allak bullak ediyor. Thomas Pynchon’ın 1990 tarihli Vineland isimli romanından yola çıkan PTA ,hikayenin baba kız anlatısından çok etkilenerek bu işe soyunuyor. Baba karakterini kahraman rolünün içerisine gizlenmiş şaşkın bir karaktere dönüştürmeyi başaracak Leonardo di Caprio'yu Bob rolünde, saf devrimciliğin özünde bir karakter olarak tanıştığımız ama saflığını koruyamayan Perfidia rolünde Teyana Taylor'ı izledik. Franch 75 adlı bir örgütün mücadelesine tanıklık ettiğimiz ilk bölümde bu iki karakterin zıtlığı hemen dikkatimizi çekiyor. Film bu zıtlıklar üzerine çok iyi inşa edilmiş bir yapımdı. Sadece farklı karakterler için değil Bob'un geleneksel aksiyon karakterlerinde göremediğimiz içsel çatışmaları filmin en sevdiğim yanıydı. Bu kadar aklı karışık bir karakterin karşısına sert bir kaya gibi çıkan Lockjaw’u canlandıran Sean Penn olağanüstü bir performans sergiliyor. Belki de hikayeden çok performansların önce çıktığı bir film olmuş. ilk oyunculuk denemesini Willa karakteri ile gerçekleştiren Chase Infiniti'den, Sensei Carlos karakterine can veren Benicio del Toro'ya kadar uzanan geniş bir başarılı performans listesi ile karşı karşıyayız.

Benicio del Toro'ya ayrı sayfa açmak gerekir. Leonardo di Caprio'nun aklı karışık ve ne yapacağını bilmez oyuncu performansına, sakinliği ve ne yapacağından çok emin olan bir Sensei hocası portresini eklemesi inanılmaz bir zıtlık ve enerji getirmiş. PTA'in oyuncularına bıraktığı büyük doğaçlama alanının ne kadar doğru bir tercih olduğunu her sekansta anlıyorsunuz.

Gişede hüsrana uğrayan bir film olsa da PTA'in çok mutlu olduğunu düşünüyorum. Aklındaki planlı kaosu tam anlamıyla ekrana taşımayı başarmış. Filmin en sevdiğim yanlarından birisi de finalinde ki araba kovalamacası sahnesiydi. Dalgalanan yolların içerisinde ki aksiyonu izlemek oldukça keyifliydi.

VIVA LA REVOLUCION!

Devrime farklı bir bakış açısı: dudak dolgulu ve estetikli devrimciler… Kötü şakaları bir kenara atarsak, şehirde bombalı eylemler düzenleyen, şehrin elektriğini kesen, masum insan öldüren bir örgütün terörist değil de dünyayı iyi anlamda düzeltmek isteyen devrimci olduğunu düşünmemizi isteyen bir filmdi One Battle After Another. Bu söylediklerimden de anlaşılacağı üzere “terörist öven film” fikirlerine katılıyorum.

Üstelik film bunu, sonradan pişman olan insanlar gibi anlatmayıp daha da radikal davranıp, yaşadıkları onca şeye rağmen hâlâ terörist kalmaya devam eden ve bunu fazlasıyla barışçıl gösteren bir portrede anlattığı için “teröristler de iyidir” gibi bir tema çıkıyor ortaya.

Devrim mi, aile dramı mı, yoksa bunları süsleme olarak kullanmış bir kovalamaca mı? Kesinlikle kovalamaca; devrim ve baba-kız ilişkisini tam olarak aktaramayan bir kovalamaca. Bana göre içi çok da dolu olmayan bu kovalamaca akıcıydı; sadece kovalamaca da değil, uzun süresine rağmen film akıcıydı.

Her saniye diken üstünde hissettiriyor, her an bir şeyler olacakmış gibi oluyor ve dur durak bilmiyordu. PTA’nın iyi yaptığını bildiğimiz bir diğer şey de hikâyenin ucunun nereye gideceğini kestiremememiz. Aslında filmin sonu tahmin edilmesi güç bir son değil ama öyle bir etkisi altına alıyor ki “Film bitti mi?” diyerek kalıyoruz.

“Tek yol devrimsel şiddet.”

Şaşırtıcı akıcılığının yanında filmde öyle sahneler var ki bazen kalbiniz daralıyor, boğuk bir heyecan hissediyorsunuz. Yönetmenlik ve sinematografi kusursuzdu; “sinema dediğin budur” denecek cinstendi. Aynı şekilde oyunculukların da hepsi birbirinden iyiydi ama en büyük övgüyü kesinlikle Sean Penn almalı. Tüm bunların yanında komedisi de başarılıydı. Çoğu kişinin aksine beni birkaç sahne haricinde etkilemese de çokça tebessüm ettiğimi söyleyebilirim.

Filmin bir sahnesinde The Battle of Algiers filmini görüyoruz; bu umarım küçük bir saygı duruşudur. Kısacası One Battle After Another, devrim diyerek, politik mesajlar vermeye çalışarak (birkaç tanesi iyiydi), yani politik bir film gibi başlayan ama aile dramı ile basit bir ırkçılık teması içinde boğulan; mükemmel kovalamaca sahnelerine imza atan, bazen güldüren, yer yer geren, teknik anlamda sinemanın ne olduğunu hatırlatan ancak yanlış aktarılmış senaryonun etkisiyle asla bir başyapıt olmayan bir film.

Yılın belki de en gereksiz övülen filmlerinden biriydi One Battle After Another. İzledikten sonra birçok inceleme okudum; nedense çoğu kişi sadece teknik detaylara değinmiş. Elbette iyi olan yerler onlar ama filmin zayıf yönlerini de söylemek gerekmez mi? Değinenler de “devrimi çok iyi anlatıyor, çok iyi politik mesajlar içeriyor” falan demiş… Hassiktir lan oradan. Bu kadar Polyanna olmayın amk, açık açık ne gördüyseniz onu yazın; tamam, en orta yolcu sizsiniz.

“Gezegeni kurtarmak istiyorsan işe göçle başlamalısın.”

Devrim dediğimiz şeyde elbette masumlar da ölecek ama buradaki sorun, o ölen masumların öldürülmesinin haklı görülmesi. Yani filmin vermek istediği mesaj belli aslında: açık açık “teröristler ama özünde iyiler” demeye çalışıyor. Sırf terörist diye ha…

Neyse, daha fazla abartmadan sona geleyim: Film kesinlikle kötü değil, üstelik teknik anlamda fazla iyi. Hâlâ sinemalardayken deneyimlenmesi gerekiyor. İnternete de 4K olarak düşmüş bu arada.

Son olarak bu filmde 1978 yapımı Superman filminin Japonca posterini görmeyi beklemiyordum. Öyle sona yazacak bir şey bulamadım, bu detayı ekleyeyim dedim.