Mercan Dede ile Bir Yolculuk

Saçları jöleli, küpeli neyzen Mercan Dede (Arkın Ilıcalı), Bursalı öğrencilerin ney ve elektronik müziği nasıl aynı kefeye koyabildiği sorusuna, Mevlananın sözleriyle yanıt veriyor: şaşı olan gözleriniz tek görmeye başlarsa, ilk başta birbirine zıt görünen şeylerin aslında bir olduğunu anlarsınız. Mercan Dedeye göre DJin pikabı, müzisyenin aleti, ney, hepsi birer araç. Asıl önemli olan dinleyicinin ne algıladığıdır.

Bu saptamadan hareketle sanatçı ile bir yolculuğa çıkan yönetmen Nedim Hazar ve ekibi, Mercan Dedeyi 6 ay boyunca yakın takibe almış, Diyarbakır, Malatya ve Bursa turnelerinde yaşadıklarını; Sabahat Akkiraz, Fazıl Say ve Beyhan Murphy gibi yoldaşlarıyla ortak çalışmalarını bu filmde belgelemiştir.

Müzisyenlik yolculuğuna bir hırdavatçıdan aldığı plastik borudan yaptığı ilk neyden çıkartmaya çalıştığı seslerle başlamış Mercan Dede. Sonra Kanadaya göçmüş, bir yandan etnomüzikoloji öğrenimi görmüş, bir yandan garson olarak girdiği kulüpte DJliğe terfi ederek elektronik müzikle haşır neşir olmuş. Daha sonra albümlerinde bu iki dünyayı, eski ile yeniyi, geleneksel ile moderni buluşturmayı başarmış. Varolan kalıplara pek uymayan çalışmaları kendi bütünlükleri içinde de birbirilerinden farklı özellikler gösterdiğinden, albümlerini Arkın Allen, Mercan Dede gibi farklı adlarla yayınlamaya başlamış. Nüfusunda Arkın Ilıcalı yazan bu sanatçımızın toplam dokuz adı var. Bunlara arkadaşlarının ona taktığı Fusion Monster, lakabı da dahildir. Füzyon canavarının pek de korkulacak bir öcü olmadığını, Malatyadan Maltaya, Detroitden, Diyarbakıra konser salonlarını dolduran Mercan Dede hayranları biliyor. Tam tersine, filmde görüşlerini dile getiren Özcan Denizin ifadesiyle: Bu arkadaşımız, bizden bir adım önde ilerliyor. Dünyaya açılmak için özümüze dönmemiz gerektiğini kavramış.

Sıla, Yol Hali, Yoldaşlar, Yola Aşk bölümlerinden oluşan Mercan Dede ile Bir Yolculuk filminin satır aralarında, usta kameraman Bülent Arınlının tüyleri ürperten görüntüleriyle bir tasavvuf yolcusunun duygu ve ruh dünyası anlatılıyor. Hem küsmüş, hüzünlü, hem de güneşli ufku açık bir İstanbulla karşılaşıyor izleyici. Kürt kökenli gençlerin, rapçi Ceza ile birlikte dünyanın haksızlıklarına karşı haykırışlarına tanık oluyoruz, Ankarada Modern Dans Topluluğunun Mercan Dedeyi yorumlayışını izliyor, bir pınar gibi berrak sesiyle Sabahat Akkirazla Alevi dünyasına dalıyoruz, Mercan Dede ile yolculukta.