Şişli Kız

Bazı filmler vardır, sinema salonunun koltuğuna değil, ruhuna çakılıp kalırsın. Magnus von Horn'un yönettiği Pigen med nålen, tam olarak böyle bir film. Sadece hikayesiyle değil, her bir karesine sinmiş o kasvetli ve acımasız atmosferiyle izleyiciyi esir alıyor. Bu filmi "beğenmek" doğru kelime değil; daha çok "teslim olmak" denebilir. Onun rahatsız edici güzelliğine, ahlaki sorgulamalarına ve yarattığı derin etkiye teslim olursun.

Yönetmenin filmi siyah-beyaz çekme kararı, basit bir estetik tercih veya dönemi yansıtma çabasının çok ötesinde, filmin ruhunu oluşturan en temel unsur. Bu tercih:
• Renklerin yokluğu, I. Dünya Savaşı sonrası Kopenhag'ın sefaletini, çamurunu ve umutsuzluğunu bir peri masalı kabusuna dönüştürüyor. Gördüğümüz dünya, gerçekçi olduğu kadar gerçeküstü bir hal alıyor.
• Bu dünyada net iyiler ve kötüler yok. Her şey, Karoline'nin giydiği o solgun fabrika önlüğü gibi, kirli ve gri. Siyah-beyaz palet, karakterlerin içinde bulunduğu ahlaki gri alanların görsel bir yansıması. Dagmar mutlak bir canavar mı, yoksa sistemin yarattığı bir sonuç mu? Karoline masum bir kurban mı, yoksa bir suç ortağı mı? Renkler olsa bu sorular bu kadar keskin olmazdı.
• Renklerin yarattığı dikkat dağınıklığı ortadan kalkınca geriye sadece karakterlerin yüzleri, gözlerindeki ifade ve içinde bulundukları çaresizlik kalıyor. Özellikle Vic Carmen Sonne'nin canlandırdığı Karoline'in her bir bakışı, filmin tüm ağırlığını tek başına taşıyor.

Film, temelinde annelik kavramını ele alıyor ama bunu en rahatsız edici, en çarpık haliyle yapıyor. Karoline, yoksulluk içinde bebeğini dünyaya getirmek istemeyen, ama aynı zamanda bir anne olma arzusunun kırıntılarını taşıyan çaresiz bir kadın. Trine Dyrholm'un kan donduran bir karizmayla canlandırdığı Dagmar ise, bu çaresiz kadınlara bir "kurtuluş" vaat eden bir "melek" maskesi takıyor.

Dagmar'ın işlettiği ev, bir yandan sıcak bir yuva ve bir sığınak gibi görünürken, diğer yandan bebeklerin kaderinin belirlendiği bir ölüm fabrikası. Film, anneliğin o kutsal imajını alıp, sefaletin ve toplumsal baskının onu nasıl bir yüke, hatta bir lanete dönüştürebileceğini yüzümüze vuruyor. Gerçek olaylardan esinlenmesi ise bu kabusun etkisini bin kat artırıyor.

Pigen med nålen'in dehası, suçu sadece Dagmar Overbye'nin (tarihteki gerçek adı) omuzlarına yüklememesinde yatıyor. Film boyunca hissettiğimiz asıl dehşet, tek bir karakterin kötülüğünden değil, o dönemin toplumsal yapısının kendisinden kaynaklanıyor. Kadınlara hiçbir hak tanımayan, bekar anneleri dışlayan, yoksulluğu görmezden gelen bir sistem... İşte asıl canavar bu. Dagmar, bu hastalıklı sistemin en korkunç semptomu, bu toplumsal kangrenin bir sonucu. Karoline gibi kadınları onun insafına terk eden de yine bu sistemin ta kendisi. Bu yüzden film, bir seri katil hikayesinden çok daha fazlası; derin bir sistem eleştirisi.

Pigen med nålen kolay bir film değil. Mideye bir yumruk gibi oturan, bittikten sonra bile rahatsız edici fısıltıları zihinde devam eden bir eser. İzleyiciye korku filmi klişeleri sunmuyor; bunun yerine onu yavaş yavaş ahlaki bir bataklığın içine çekiyor ve "sen olsan ne yapardın?" sorusuyla baş başa bırakıyor.

Hikayenin ana karakteri Dagmar Overby. Ancak onun hikayesine ulaşmak için dolaylı bir yol izlenmek yerine; onun geçmişi, duygu ve düşünceleri üzerine eğilinilmesi, filmin amacını ortaya koyan mahkeme sahnesinde daha dişe dokunur sözler edilmesi gerekmez miydi?

Senaryosunda akılcı olmayan çokça şey barındıran film, bunları etkiyi arttırmak için kullanılırken inandırıcılıktan, akılcılıktan uzaklaşmış...
Popstar Beyhan bakışlı Victoria Carmen Sonne ile özellikle Trine Dyrholm'ün öne çıkan oyunu sayesinde ve siyah-beyaz etkileyici görüntüleriyle izlenebiliyor... 65/100

İşlek bir cadde kenarında cinsel ilişki, ilişkinin bitirilmesi için bir Yeşilçam klasiği olan kadına para teklif edilmemesi, gizlice değil de umuma açık bir hamamda şişin kullanılması, şişe engel olunup doğur gel hallederiz denmesi, o kadar çaresiz kadınların hem çocuğu verip üzerine bir de para vermeleri, cesedin uluorta görülebilir yerde yok edilmesi, çulsuz birinin evlatlık edinebilmesi... Tüm bunlar etkiyi arttırmak için kullanılırken inandırıcılıktan, akılcılıktan uzaklaşılmış...