Gündüz Apollon Gece Athena

"Gündüz Apollon, Gece Athena" işlediği konu bakımından özgün bir hikayeye sahip olduğunu söylemek zor, hatta klişe bile denilebilir. Film, arafta kalmış ruhların, seçilmiş bazı insanların yardımına ihtiyaç duyuyor olması fikrini ele alıyor. Ama bunu bir Türk filminde görmek yine de hoş. Ayrıca filmin mitolojik referansları ve çekildiği atmosfer düşünüldüğünde antik kenti, o dokuyu, bu düşünceyi orada işleme ve oluşturulan karakterler, mizahi yaklaşımı oldukça başarılı olduğu söylenebilir.
Defne’nin bir anne-kız ilişkisini onarmaya çalışırken, o ilişkide kızın annesine karşı haksız davrandığını açıkça görmesine rağmen kendi annesine karşı sert tutumunu sürdürmesi dikkat çekici bir çelişki yaratıyor. Tanık olduğu ilişkiden bir farkındalık üretip bunu kendi hayatına yansıtmaması, karakterin içsel direncini ve belki de yüzleşmekten kaçındığı duygularını görünür kılıyor. Bu yönüyle Defne, yalnızca başkalarının sorunlarına çözüm arayan değil, kendi kör noktalarıyla da mücadele eden bir karakter olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, Defne’nin ruhları görebilme meselesinin annesiyle kurduğu bağ üzerinden açıklanması da filme ilginç bir katman ekliyor. Annesinin, bu yeteneği kendi annesi hayattayken deneyimlediğini ve onun ölümünden sonra bunun sona erdiğini söylemesi; bu durumun nesiller arası aktarılan, duygusal ya da metafizik bir miras olabileceğini düşündürüyor. Aynı özelliğin Defne’ye geçmiş olabileceği fikri ise hem karakterin yaşadıklarını anlamlandırma çabasıyla hem de anne-kız ilişkilerinin derinliğiyle örtüşen sembolik bir anlam taşıyor.
Sinemada bazı karakterlere öyle bir yakınlık duyarız ki, mümkün olsa onlara sarılmak isteriz. Bu filmde bu duygu, bir hayaletle bir insan arasındaki ilişki üzerinden dile getiriliyor.
Gerçekte biz, o karakterleri canlandıran oyunculara değil; onların hayat verdiği, zihnimizde yaşayan kişiliklere bağlanıyoruz. Onlara dokunamasak da, varlıklarını hissediyoruz. Bu anlamda, sevdiğimiz film karakterleri bizim için birer “hayalet” gibi: Fiziksel olarak yoklar ama duygusal olarak fazlasıyla gerçekler. Onlara sarılma isteğimiz de tam olarak bu görünmez ama güçlü bağdan doğuyor.
Filmde sevdiğim detaylardan biri de Defne’nin, Hüseyin’in hikâyesini öğrenme biçimi. Televizyonda karşılaştığı haber ilk bakışta bir rastlantı gibi görünse de, aslında bu oldukça “ucuz” bir anlatım kolaycılığına kaçan bir tesadüf değil. Tam tersine, Defne’nin zihninde yoğunlaşan soruların, cevap arayışının bir sonucu gibi duruyor.
Bu karşılaşma, basit bir algıda seçicilikten ziyade daha derin, neredeyse spiritüel bir düzlemde okunabilir. Sanki karakter, cevabını aradığı şeyi bilinçli bir çabayla değil ama o yoğun arayış hâlinin yarattığı bir çekimle buluyor. Yani cevap, onun karşısına “çıkıyor” değil; adeta o cevabı kendine doğru “çekiyor”. Bu da sahneyi sıradan bir tesadüften çıkarıp, karakterin içsel yolculuğunun bir parçası hâline getiriyor.
Uykuyla uyanıklık arasındaki o eşikte, televizyonda akan görüntüler ve sesler arasından bir şeyi seçip bulma hâli gerçekten çok etkileyici bir sahneydi. Sanki bilinçle bilinçdışının iç içe geçtiği bir anda, Defne’nin zihni kendi sorusunun peşine düşüyor; görüntüler arasından aradığını ayıklıyor, onunla buluşuyor.
Bu an, yalnızca bir bilgiye ulaşma sahnesi değil; aynı zamanda karakterin iç dünyasının nasıl çalıştığını, sezgilerinin nasıl devreye girdiğini gösteren bir an. Rastlantı gibi görünen şeyin aslında bir “rastlaşma”ya dönüşmesi, sahneye hem şiirsel hem de derin bir anlam katıyor.