Borunu Öttür

Hikâyenin gücü, büyük dramatik patlamalardan değil, karakterlerin inatçı gündelikliğinden geliyor. Maden ocağı kapanırken hayat da kapanıyor; ama müzik, kapatılmaya direnen son kapı gibi duruyor. Bando, bu anlamda yalnızca bir topluluk değil, kolektif hafızanın ve sınıf bilincinin sesi. Film, müziği “umut verici” bir motiften çok, onuru ayakta tutan bir ritüel olarak kullanıyor.

Oyunculuklar filmin bel kemiği. Özellikle Pete Postlethwaite, gurur ile çaresizlik arasındaki o ince çizgiyi abartısız ama derinden oynuyor. Karakterlerin hiçbiri kahraman değil; tam tersine, kırılgan, yorgun ve çoğu zaman yenilmişler. Bu da filmi güçlü kılıyor: Brassed Off, kazananların değil, direnenlerin hikâyesi.

Ton olarak film, İngiliz mizahının kuru ve yer yer acımasız tarafını ustalıkla kullanıyor. Güldürürken can yakıyor; coştururken iç burkuyor. Finalde ise seyirciye hazır bir teselli sunmuyor. Zafer duygusu kısa, gerçeklik sert ve kalıcı. Bu bilinçli tercih, filmin politik duruşunu sessiz ama net kılıyor.

Sonuç olarak Brassed Off, müziğin toplumsal hafızayı nasıl taşıdığını, kaybın ortasında bile insan kalmanın ne anlama geldiğini hatırlatan bir film. Bitince geriye neşeli bir melodi değil; uzun süre susmayan bir yankı bırakıyor.

Bir anda patlama yapmış olan madencilik endüstrisinin, zamanla kendisini küçülmeye götürmesinin yan etkilerini hisseden tüm kesimi anlatıyor film. Grimley Colliery madeninin bando takımı, madenin kapanması ile ilgili oylamanın yapıldığı sıralarda yarışmaya hazırlanmaktadır. Maden şirketinin kapanıyor olması herkesin hayatını ayrı ayrı etkilemektedir. Orkestra şefi Danny ise hayatını önce maden şirketini sonra da bu bando takımına vermiştir. Müzik onun hayatından çok daha önemlidir. Bu esnada da kasabaya, şirketin gerçekten kapanmasının gerekip gerekmediği kararını verecek olan Gloria atanır. Kaderin cilvesidir ki Gloria da önceden maden şirketin çalışmış ve bando takımında bulunmuş olan birinin torunudur.

Filmde, tüm konçertolar çok başarılı senaryo eşleştirmeleriyle birlikte sunularak müthiş bir sanatsal şölen hazırlanmış. Rodrigo konçertosu ile maden şirketi çalışanlarının masa başında binlerce kişi hakkında karar verişleri daha filmin ilk çeyreğinde bunu veriyor. Film sadece bu yanıyla değil aynı zamanda ince espri yeteneği de yer yer gösteriyor. Danny'in, Gloria ile ilgili başarısını ifade etmek için kullandığı cümleyi, iyi bir üfleme esprisine dönüştüren diyalog, ağzımdaki çayı tükürmeme neden oldu :)

Filmin siyasi göndermeleri de son derece yerindeydi. Margaret Thatcher'a yapılan gönderme, Gloaria'nın raporunun tamamlanmasının ardından, aslında maden şirketinin satılmasına iki yıl önce karar verilmişti denilmesi gibi, halkın nasıl bir etki ile karşılaşacağının aslında hiçbir zaman devletin umrunda olmadığının vurgulanması bunlara birkaç örnek. izlenilesi bir film.