The Queen's Gambit

''The Queen’s Gambit'' izlerken kendimi öyle bir dünyaya kaptırdım ki, satranç tahtasının üzerindeki taşların her hamlesi, karakterlerin hayatındaki adımlar kadar anlamlı hissettirdi. Dizi sadece bir sporu anlatmıyor; aynı zamanda yetenek, azim, yalnızlık ve bağımlılık gibi temaları son derece incelikli bir şekilde işliyor. Beth Harmon’un karakter yolculuğu, izleyiciyi hem heyecanlandırıyor hem de duygusal olarak derinden etkiliyor.

Diziyi özel kılan unsurlardan biri, prodüksiyon kalitesi ve görsellik. 1960’ların atmosferi, kostümler, mekanlar ve renk paleti, dönemi hissettirecek şekilde titizlikle hazırlanmış. İzlerken yalnızca satranç hamlelerini değil, aynı zamanda bir dönemin ruhunu, toplumsal cinsiyet algılarını ve kariyerin getirdiği zorlukları da yaşıyorsunuz.

Oyunculuklar ise mükemmel. Anya Taylor-Joy’un Beth Harmon performansı, karakterin karmaşık duygusal dünyasını izleyiciye çok gerçekçi ve etkileyici bir şekilde aktarıyor. Küçük jestler, bakışlar ve sessiz anlar bile karakterin içsel yolculuğunu anlatmakta o kadar güçlü ki, her sahne bir anlam kazanıyor.

Dizinin bir başka gücü de tempoyu ve dramatik gerilimi inanılmaz dengede tutması. Satranç maçları boyunca yükselen heyecan, izleyiciye adeta tahtanın içine çekilmiş gibi bir his veriyor. Aynı zamanda Beth’in kişisel mücadeleleri, bağımlılık ve yalnızlıkla baş etme hikâyesi, diziye derin bir insani boyut katıyor.

Sonuç olarak, The Queen’s Gambit sadece satrançla ilgilenenlerin izlemesi gereken bir dizi değil; insan ruhunu, azmi ve yaratıcılığı merak eden herkesin mutlaka görmesi gereken bir başyapıt. İzledikten sonra hem görsel hem duygusal olarak etkisi uzun süre kalıcı oluyor ve karakterin iç dünyasında yaşadıklarına empati kurmak, izleyiciye eşsiz bir deneyim sunuyor.

Amerika’lıların satrançtaki kurgusal süper kahramanı. Bayılırlar böyle hayali kahraman yaratmaya. Burada ki ana karakter de satrançtaki superman, batman veya spider-man diyebiliriz. Kimsenin yardımına ihtiyaç duymayan, yalnız takılan, bildiğini okuyan, herkesi yenen, en büyük rakibi yine kendisi olan (hap, alkol vb.), zeki, güzel, karizmatik bir figür. Robert James (Bobby) Fischer’ın (ki en iyi satrançcılardan olduğu kabul edilir) her sene sürekli filmini yapamayacaklarına göre (bkz. Pawn Sacrifice, 2014) Sovyetlere karşı çıkaracakları hayali bir kahraman bulma yoluna gitmişler. Çünkü çıkaracakları başka kimse yok.
Ana karakterin tavırları aşırı itici ve saygısızca. Rakiblere dik dik bakmalar, rakip hamle için düşünürken topuklarını hızlı hızlı yere vurmalar (mexico city’de çocukla oynarken), ne güler ne ağlar, robot gibi duygusuz ve ruhsuz. Bir yandan kızı anlamaya çalışıyorum. Yalnız ve korumasız büyüdüğünden başkalarından zarar görmemek için insanlara mesafe koyarak soğuk davranıyor ve güçlü görünmeye çalışıyor diye düşünüyorum. Ama kibirli tavırları, kimseye ihtiyacım yok havaları rahatsız edici.
Dizide bence feminizm yok direk egoizm var. Çünkü kendi hemcinslerine karşı da güvensiz ve soğuk. Kadınlar adına mücadele ettiğini gösteren bir söz yada davranış görmedim. Regl kanaması geldiğinde lavaboda kendisine yardımcı olmaya çalışan kıza da güvenmedi (2.bölüm sanırsam). Ancak süper kahramanlarda bu kadar ferdiyetçilik olur. Bir çok yönden Bobby Fischer’in karakteri ile benzeştirmişler (bkz. Bobby Fischer Dünya’ya Karşı Belgeseli, 2011). Kendi ülkelerine tavır almaları bile aynı. Ama şunu söyleyeyim, kendimiz ak karşı taraf kara gibisinden bir propaganda görmedim. Burada zaten ana tema Harmon’un Fischer gibi dost-düşman, kadın-erkek herkese karşı olması ve yalnız mücadelesi üzerine kurulu.