Belirsiz Gece Suare No: 34 - İran Sineması

İran Sinema Tarihine

Kısa Bir Bakış

http://www.irankulturevi.com/turkce/tarih/filmaks/GrandSinema.jpg" width="300" />

             1900 yılında “Mirza İbrahim Han Akkasbaşi” , Kaçar şahı “Muzafferuddin Şah” ın emriyle film kamerasını ilk olarak İran’a getirerek ister istemez , İran’da sinemanın kurucusu ünvanını isminin başına ekledi.

Böylece İran’da filme alınan ilk görüntüler , Mirza İbrahim Han’ın , Şah ve saray halkını eğlendirmek için hazırladığı görüntülerdi. İran’ın ilk uzun , konulu filmi ise 1929 yılında “ Avans Oganyats” ın yönetmenliğinde çekilen “ Mavi ve Rabi” idi.

Bu dönemde Hindistan’da da , “Erdeşir İrani” ve “Abdulhuseyn  Sapanta” gibi  orada yaşayan İranlılar tarafından  Farsça filmler yapıldı . Bunların en önemlisi  Sapanta’nın yapımı olan  “Lor Kızı” adlı filmdir. (1932)

http://www.irankulturevi.com/turkce/tarih/filmaks/dokhtarelor.jpg" width="203" />

 

iran sineması

Öneriler

althttp://www.filimadami.com/afisler/1213.jpg" />

1_ The Color of Paradise

Tahran'ın körler okulunda okuyan Mohammad babasının onu yaz tatili için okuldan almasını beklemektedir. Babası uzun bir bekleyiş sonunda gelmiştir ve onu köye kız kardeşlerinin yanına götürür.

Doğa aşığı olan ve köy, aile özlemi duyan bu çocuktan babası kör olduğu için utanmaktadır. Babası yeniden evlenmek için evleneceği kadına Mohammed'den bahsetmez. 

Etkileyici ve duygusal olan bu film, aslında kim kör sorusunu akıllara getiriyor. Film Uruguay, Montreal, San Diego dahil olmak üzere birçok festivalde ödül kazanmıştır.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/2307.jpg" />

2_ Kirazın Tadı

İran'ın en önemli yönetmenlerinden Abbas Kiarostami, bu filminde intihar etmek isteyen orta yaşlı bir adamın, kendisini gömmek için birisini ararken ki yolculuğunu anlatıyor.Bay Badii yolculuğu esnasında üç farklı kişiden intiharından sonra kendisini gömmesini rica eder: Kürt bir askerden, Afgan bir öğretmenden ve yaşlı Türk bir tahnitçiden. Aralarından sadece biri bu teklifi kabul eder. Ancak Bay Badii bu yolculuğu esnasında bu kişilerden hayat dersi niteliğinde pek çok şey öğrenecektir.

  althttp://www.filimadami.com/afisler/4602.jpg" />   3_ Kanlı Altın   Cafer Panahi'nin 2003 Cannes Film Festivali’nde Belirli Bir Bakış Ödülü kazanan fakat İran’da yasaklanan Kanlı Altın’ı, İran’da zengin ile yoksul arasında büyüyen uçurumu ve köktenci bir rejim altında yaşamanın psikolojik etkilerini konu ediyor. Senaryosu ünlü İranlı yönetmen Abbas Kiyarüstemi tarafından yazılan film, birkaç yıl önce Tahran’da meydana gelen benzeri bir olaya dayanır. Film gittiği her yerde haksızlıkla karşılaşan pizza kuryesi Hüseyin üzerinde odaklanır. Hüseyin, arkadaşı Ali bir yabancının kolyesinin faturasını bulunca, fiyatın yüksekliği karşısında dehşete kapılır. Üç kuruş geliriyle hiçbir zaman böyle pahalı bir şey alamayacağının farkındadır. Ardından, kötü göründükleri nedeniyle, Ali ile Hüseyin’i bir kuyumcudan içeri almazlar ve Hüseyin’in öfkesiyle birlikte dramatik olaylar dizisi başlar. Aşağılanma duygusu onu mahvetmeden, Hüseyin bir gece olsun lüks yaşamın tadını çıkarabilecek midir?   althttp://www.filimadami.com/afisler/6815.jpg" />   4_ Cennetin Çocukları   Onlar karşılaştıkları ve yaşadıkları sorunları aileleriyle paylaşmıyorlar, kendileri çözmeye çalışıyorlar. Aslında sorunları Zahra'nın kaybolan ayakkabılarıyla ilgili. Abisi Zahra'nın ayakkabılarını kaybettiği için kendi ayakkabılarını kardeşiyle paylaşmak zorunda kalıyor. Çünkü yeni bir çift ayakkabı alamayacak kadar yoksullar. İki kardeş günlerini tek bir çift ayakkabıyı paylaşarak geçirmeye çalışıyorlar.   althttp://www.filimadami.com/afisler/16513.jpg" />   5_ Şafak   Bu varoluşçu öykü bize modern dünyanın kendisini hâlâ kurtaramadığı bir barbarlık biçimi olarak ölüm cezasının vahametini ve insanlığın bir utancını anlatıyor. Belgesel film tadında bir girişle bizleri karşılayan film, yaşanmış hayat hikâyelerinden yola çıkarak İran'da şeriat kanunlarına göre düzenlenen ölüm cezası uygulamalarını masaya yatırıyor. Şeriata göre cinayete kurban gidenin ailesi suçlunun cezasını bizatihinfaz ediyor. Aile, suçluyu azad edebiliyor, bir diyet talep edebiliyor, ya da kısasa kısas diyebiliyor. Sonuncu şıkkı seçmesi durumunda, aile infazın gerçekleştirileceği yerde hazır bulunmak zorunda yoksa idam erteleniyor.

Patronunu öldüren Mansur'un suçlu olduğuna hiç şüphe yoksa da götürüldüğü darağacından, kurbanın ailesi infazda hazır bulunmayınca üç kez geri dönmüştür. Kararın tekrar tekrar ertelenmesi zalimce bir işkenceye dönüşmüştür ve bu, neredeyse suçunu gölgede bırakacak bir etki yaratır. Darağacından her geri dönüşün avuntusu kısa zamanda bir sonraki infazı beklemeye başlamanın gerilimi altında ezilip gitmiştir. Zaman akıp gittikçe ölümle yaşam, infazla af arasındaki bir Araf'ta sıkışıp kalır. Giderek ailesinden ve onu çevreleyen dış dünyadan uzaklaşır. Giydiği hüküm, yaşadığı hayata dönüşür.   althttp://www.filimadami.com/afisler/19794.jpg" />   6_ Ve Yaşam Sürüyor   1990'da Kuzey İran'ı sarsan depremin ardından, bir baba ile oğlu "Arkadaşımın Evi Nerede?" filminin iki çocuk oyuncusunun akıbetlerini öğrenmek için, yerle bir olmuş bölgeye doğru yola koyulurlar. Yolda birçok olaya tanık olurlar ve depremin yarattığı kaosu görürler. Ziyaretçiler, iki çocuğun memleketinde, bütün kayıplara ve her tarafı etkisine alan yıkıma karşın, felaketten kurtulanların yaşamının bütün görkemiyle sürdüğünü keşfederler... Toplumsal eleştiri ile bir trajedinin aktarımını birlikte harmanlayan bir yol filmi olan ve yaşamı öven bir film. Yaşamın alt edilmez gücünü ve insanın kendini gerçeğin gerekliliklerine açmasının önemini vurguluyor.   althttp://www.filimadami.com/afisler/6540.jpg" />   7_ Kara Tahta   Kara Tahta, Kürtçe olarak çekilmiş bir İran filmi. Cannes Film Festivali'nde jüri büyük ödülü almış olan Kara Tahta, İran kırsalında kendilerine öğrenci arayan öğretmenlerin öyküsünü belgesele yakın bir dramatik formda anlatıyor. Bu öğretmenler, sırtlarında kara tahtalarıyla seyyahlar gibi geziyorlar. Bölgede yakın zamanda yaşanmış savaşların yarattığı yıkım ise, her sahnede kendini belli ediyor: Öğretmenlerin sırtlarında taşıdıkları kara tahtaların tek işlevi, öğrenciler ders verilirken ortaya çıkmıyor. Bu kara tahtalar, aynı zamanda birer kalkan ve sığınak görevi de üstleniyor zorlu coğrafyada. Hatta, kimi durumlarda bir eşe karşılık olarak da verilebiliyor. 

Bu filmde oyuncu olarak karşımıza çıkan Bahman Ghobadi'nin, yine bir Kürtçe film olan Sarhoş Atlar Zamanı'nda yönetmen kimliğiyle karşımıza çıkmış olduğunu da ekleyelim...   althttp://www.filimadami.com/afisler/7874.jpg" />   8_ Dünya İran Kedilerinden Bihaber  

Film, İran'daki yasaklı müzisyenlerin hayatını ve rejimin müzisyenler üzerindeki baskılarını anlatıyor. Yasaklı müzisyenler aynı zamanda filmin de oyuncuları... Evlerin çatılarında, derme çatma kulübülerde sevdikleri müziği yapmaya çalışıyorlar. İran Devrim Muhafızları, ileri teknolojiyi kullanan, bilgisayar ve internet aracılığıyla müzik yapıp yayan siber müzisyenlerle başa çıkamıyor. Film aynı zamanda Tahran'da 2007 yılında tutuklanan 200 rock severin tutuklanması konusunu da aydınlatıyor.

*

Kürt yönetmen Bahman Ghobadi bu son filmi ile 62. Cannes Film Festivali 'Un certain regard' bölümünde Jüri özel ödülü ve François Chalais olmak üzere iki ödül birden aldı.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/2575.jpg" />

 

9_ Daire

 

Film, erkeklerin dünyasında (şehrinde) varolmaya çalışan kadınların ve kız çocuk dünyaya getiren annelerin dünyasını ele alıyor. Bir kadın doğum yapar ve başına gelecekleri bilmeden bir kız çocuk dünyaya getirir...Bu olay çağdaş Tahran manzaralarından sadece ilkidir.

"Ama bu boğucu dünya "daire"deki kadınların umudunu söndürmez"

  althttp://www.filimadami.com/afisler/4638.jpg" />   10_ Kadın Olduğum Gün   Üç farklı jenerasyonun İran’da kadın olmak üzerine yaşadığı problemleri anlatıyor film. İran sineması denince akla ilk gelen isim olan Mohsen Makhmalbaf’ın eşi olan Marzieh Makhmalbaf yönetmenliğindeki filmde, hikaye üç farklı episoda bölünüyor.

İlk bölümünde dokuzuncu yaşgününde artık İran geleneklerine görekadın olduğunu ve artık dışarıda gönlünce arkadaşı Hasan’la oynayamayacağını öğrenen Hava’nın hikayesini izliyoruz. İkinci bölümde kocasının izni olmamasına rağmen bir bisiklet yarışına katılan Ahoo’nun dramını, son bölümde ise alışveriş merkezindeki Hoora adlı yaşlı bir kadının bu zamana dek kullanmadığı ve reddettiği tüm beyaz eşyaları alışını izliyoruz.

Filmde çeşitli metaforlarla özgürlük kavramı her fırsatta vurgulanıyor. Ayrıca film müthiş final sahnesiyle de beyinlerimize kazınıyor.   althttp://www.filimadami.com/afisler/4216.jpg" />   11_ Ayna   Kolu alçılı ve başı örtülü olan İranlı küçük bir kız çocuğu, okul çıkışı annesiyle buluşmak için beklemektedir. Ancak kızın annesi gelmez ve kız evine tek başına dönmeye çalışır. Evinin adresini hatırlamadığı için de eve dönüşü kolay olmayacaktır.

Küçük kızın okuldan çıkışıyla başlayan film, bir yerden sonra aniden belgesel türüne geçer ve küçük kızı canlandıran Mina Mohammad Khani'nin hikayesine döner.

Jafar Panahi yönetmenliğindeki film, son derece etkili ve güçlü bir drama. Ayrıca İran sinemasının önemli filmlerinden biri olan Ayna, ülkemizde de İstanbul Film Festivali'nde gösterilmiş ve Altın Lale ile ödüllendirilmiştir.   althttp://www.filimadami.com/afisler/26647.jpg" />   12_ Bir Ayrılık  

Simin, kocası Nader ve kızı Termeh ile beraber İran'dan gitmek istemektedir. Gereken tüm ayarlamaları yapmıştır. Fakat Nader bu konuda kararsızdır. Çünkü, alzheimer hastası babasını geride bırakacak olmanın endişesini taşımaktadır. Bu nedenle, hep birlikte yapacakları seyahati iptal etmeye karar verir.

 

Nader'in kararı yüzünden, Simin ona boşanma davası açmak ister. Talebi reddedilince, Nader'i bırakıp ailesinin evine taşınır. Termeh, annesinin yakında döneceği umuduyla babasıyla kalmayı seçer.

 

Nader, bu yeni yorucu durumla baş etmekte zorlanır. Ayrıca babasına bakması için Razieh adında genç bir kadını işe alır. Bu genç kadın hamiledir ve işi kocasının haberi olmadan kabul etmiştir. Bir gün, Nader eve geldiğinde babasını evde yalnız ve masaya bağlanmış bir şekilde bulur. Razieh döndüğünde, olaylar karışır. Bu olayların trajik sonuçları ise hem Nader'in hayatını parçalayacak hem de Termeh'in babasıyla ilgili düşüncelerini değiştirecektir.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/2419.jpg" />

 

13_ Utanç

 

Amatör oyuncularla çekilen film Bamyan’da geçiyor ve altı yaşındaki Baktay’ı takip ediyor. Baktay’ın tek isteği okula gitmektir, ancak bu yolda, yoksulluk ve savaş oyunları oynayan oğlanlar gibi çok güçlü engelleri aşması gerekecektir.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/15483.jpg" />

 

14_ Halı

 

Makhmalbaf'ın 1996'da çektiği Gabbeh, adını İran'da dokunan bir halı cinsinden alıyor. Doğanın renklerini kullanış biçimi ve şiirsel anlatımı ile dikkat çeken filmin konusu kısaca şöyle: Gabbeh, İran'ın güneybatısındaki Türk asıllı Bahtiyar aşiretinin kimliğidir ve aşiret mensupları dokunan her kilimde başlarından geçen olayları renklerdeki anlamlara gizleyerek dokumaktadırlar. Orta yaşlı bir karı koca akarsu kenarına halılarını yıkamaya giderler. Halıdaki desenler üzerine konuşmaya başlayan çift, bir süre sonra halıda resmedilen kadın figürünün canlandığına tanık olur.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/33808.jpg" />

 

15_ Azadi

 

Islahevinden çıkartılan iki küçük çocuk&

Ailesi tarafından istenmeyen Mohsen&

Yetimhane tarafından kabul edilmeyen Sohrab&

Ve çaresizlik içerisindeki hayatlar&


Yönetmenliğini Mohammad Ali Talebi, Abdoreza Akbari ve Parivash Nazariyehin yaptığı Azadi / You are Free  ıslahevinden çıkarılan iki çaresiz çocuğun üzerinden suç işlemenin nedenlerini, ailenin önemini, özellikle çocuklukta verilen eğitimin ne kadar önemli olduğunu çarpıcı bir dille beyaz perdeye yansıtıyor.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/50964.jpg" />

 

16_ M for Mother

 

hamile karısını engelli bi çocuk dünyaya getireceği için terkeden baba. genç keman virtüözü kadının çocuğunu yetiştirme çabaları. tüm bunlardan  öte halepçe katliamı ve kararttığı yaşamlar.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/11411.jpg" />

 

17_ Arkadaşımın Evi Nerede?

 

Sekiz yaşındaki Ahmet ödevini yapmaya oturduğunda yanlışlıkla sınıf arkadaşı Muhammed Rıza'nın da okul defterini aldığını fark eder. Muhammed'in ödevini art arda iki gün defteri yerine kağıda yapması yüzünden zaten öğretmeni tarafından azarlandığını ve bunun tekrarında okuldan atılmakla tehdit edildiğini bildiği için defteri geri vermesi gerektiğini düşünür. Ama arkadaşının nerede oturduğunu bilmememektedir. Buna rağmen öğleden sonrasını onun komşu köydeki evini aramakla geçirir. Ahmet'in arkadaşına yardım etmek için gösterdiği ısrarlı çabalar, yaklaştığı büyükler tarafından kayıtsızlıkla karşılanır.


Arkadaşımın Evi Nerede? bir İran köyündeki toplumsal yapıyı irdelerken günlük yaşamın zorluklarıyla nasıl başa çıkıldığını gözler önüne seriyor.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/7367.jpg" />

 

18_ Kertenkele

 

Molla kiligina girerek hapisten kacan riza adli bir hirsizin oykusunu anlatir. kara komedi tarzindaki film, iran'da cok buyuk ilgi gorunce mollalari haliyle rahatsiz etmis ve en nihayetinde yasaklanmis.

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/19683.jpg" />

 

19_ A Moment of Innocence

 

İran sinemasının bir başka büyük ismi Mohsen Makhmalbaf, “Un Instant D’Innocence” adlı filminde yıllar önce ünlü yönetmenden kendisini bir filminde oynatacağına dair söz alan bir polis memurunun hikayesini anlatıyor. Yönetmenin evine kadar gelen ve ona verdiği sözü hatırlatan polisin davranışı karşısında duygulanan Makhmalbaf filmi çekmeye karar verir. Filmin konusu da aslında filmin çekilme sebebinin kendisi yani onu bu sözü vermeye iten olaylar dizisi olacaktır 

 

althttp://www.filimadami.com/afisler/7050.jpg" />

 

20_ Söğüt Ağacı

 

Kör bir üniversite profesorü olan Youssef, birden ölümcül bir hastalığa yakalanıyor ve Fransa'da çok zorlu bir tedavi sürecinden geçiyor. Peki geri döndüğünde, daha önce sahip olduğu hayatı bulabilecek mi?

  althttp://www.filimadami.com/afisler/2310.jpg" />   21_ Sarhoş Atlar Zamanı   İranlı bir Kürt ailesinin fertleri, babalarının ölümünden sonra zor şartlar altında hayatlarını sürdürmektedir ki, kardeşlerden birinin acilen ameliyat olması gerektiği öğrenilir. Henüz 12 yaşındaki Eyüp, ailenin yeni lideri olarak güç bir durumda kalmıştır. 

Film, adını sözkonusu coğrafyanın zor şarlarına has ilginç bir yöntemden; ayakta kalmaları için alkol verilen atlardan alıyor. Farsça, Persçe ve Kürtçe olarak çekilen yapımın yönetmeni Ghobadi ise, ünlü Abbas Kiarostami'nin eski asistanı...   ------------------------   İran'a gitmiş kadar oldum :))   epey film var, herkes iki film tercih etsin ve oylamada en üst sıraya yerleşen dört filmi listelere alalım. Üçünü seyreden de artıları kapsın :))) şeklinde bir önerim var kabul edilirse...   Cemal'den sevgiler :)  

 

 

 

 

Kadın olduğum gün ve Kertenkele olsun bari :-) eline sağlık dostum ;-)

iki film mi seçiyoruz?

İki film seçiyoruz özgürce,

eyvallah doktor :)

Söğüt Ağacı ve Dünya İran Kedilerinden Bihaber diyorum :))

kadın olduğum gün ve ayna diyorum ben de. 

 

The Color of Paradise

Bir Ayrılık

çok film var da kendi filmlerimizi seçmiyoruz di mi(: 

maalesef yeşil,kendi önerdiğimiz filme oy veremiyoruz:)

children of heaven ve M for mother diyim ben (: 

Kadın Olduğum Gün - 2

Kertenkele - 1

Söğüt Ağacı - 1

Dünya İran Kedilerinden Bihaber - 1

Ayna - 1

The Color of Paradise - 1

Bir Ayrılık - 1

Children of Heaven - 1

M for Mother - 1

Bir mesaja cevap veriyorsunuz.